Chat với Cao Nguyên Xanh

Tin tức môi trường

Lòng tham có thể hại đến môi trường

Công ty môi trường Cao Nguyên Xanh là doanh nghiệp môi trường chuyên tư vấn thiết kế, tư vấn hồ sơ môi trường cho quý doanh nghiệp thuộc các tỉnh miền Nam. Bài tin tức ngày hôm nay sẽ có tự đề là "lòng tham có thể hại đến môi trường" chi tiết như thế nào, ta cùng theo dõi ngay sau đây nhé.

Mặc dù đầu tư nước ngoài đóng vai trò tích cực, chiếm 50% sản lượng công nghiệp, chiếm 70% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam... nhưng lòng tham từ FDI và yếu kém từ quản lý nhà nước được thể hiện qua các sự kiện như Vedan xả thải sông Thị Vải, Tung Kuang (Phú Thọ), xi măng Chinfong (Hải phòng) đều được phát hiện quá muộn. Đó là ý kiến của ông Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện Quản lý Kinh tế Trung ương, tại hội thảo “Thương mại tự do: Dịch chuyển đầu tư và các vấn đề về môi trường” mới đây ở Hà Nội.

Tại miền Trung, cá chết, ô nhiễm kim loại nặng tác động lâu dài. “Sai lầm nghiêm trọng đối với Formosa là cho phép xả thải thẳng ra biển không có kiểm soát độc lập của bộ máy nhà nước. Đây là câu chuyện tự mình phá bỏ Luật bảo vệ môi trường của mình và không thực hiện quyền kiểm soát, giao trứng cho ác

FDI mang ô nhiễm vào Việt Nam

“Để thu hút đầu tư nước ngoài, cạnh tranh với các tỉnh khác kéo đầu tư nước ngoài vào, các tỉnh đua nhau miễn tiền thuê đất, chi phí tài nguyên rừng thấp, thậm chí có doanh nghiệp đầu tư vào sợi và dệt gây ô nhiễm Đà Nẵng đã đuổi, sau đó tỉnh khác lập tức “bê” ông này về và hạ thấp tiêu chuẩn xuống”, TS. Doanh dẫn chứng.

“Các nhà đầu tư nước ngoài xuất khẩu ô nhiễm vào Việt Nam, đưa sang Việt Nam công nghiệp luyện kim, xi măng, dệt nhuộm, Trong khi, Đài Loan không có nhà máy xi măng hoặc núi vẫn còn y nguyên, núi tại Việt Nam không những bị cạo trọc, lâu lâu còn biến mất khai thác đá, sản xuất xi măng”, ông Doanh cho biết thêm.

Còn ông Đỗ Thanh Bái, Hội hóa học Việt Nam, lo ngại chính những ngành sản xuất trên lại được xếp hạng trong danh sách các ngành công nghiệp gây ô nhiễm nhất do sử dụng nhiều hóa chất độc hại, khó xử lý, chi phí lại cao. Cụ thể, với ngành giày da, xử lý chất thải rắn đang là vấn đề bức xúc. Ngành điện tử cũng có nhiều khâu gây ô nhiễm môi trường (lắp ráp, chế tạo bản mạch, linh kiện, thu hồi kim loại quý từ phế phẩm và chất thải). Ngành dệt may thì đáng ngại nhất là nước thải công nghiệp.

Theo ông Bái, lợi dụng nhận thức của Việt Nam về thuốc nhuộm chưa đầy đủ nên các nhà đầu tư dệt may tìm cách né tránh trong xử lý nước thải, nhất là xử lý về màu. Đồng thời, ngành gang thép nếu xét từ khai thác, xử lý quặng, phải sản xuất cốc thì ô nhiễm môi trường rất lớn.

Bà Trần Thanh Thủy, Trung tâm Con người & Thiên nhiên, cho rằng các hiệp định thương mại với việc loại bỏ thuế quan đã khiến dòng vốn đầu tư FDI vào nước ta gia tăng, trong đó có những dự án ở ngành có nguy cơ ô nhiễm môi trường cao. Chỉ tính riêng năm 2015, đã có 15 dự án với quy mô lớn đầu tư vào lĩnh vực dệt nhuộm ở Nam Định.

Theo một nghiên cứu mới đây của trường Đại học Kinh tế Quốc dân về tình hình tuân thủ pháp luật bảo vệ môi trường của các doanh nghiệp FDI, hiện có đến 80% KCN vi phạm các quy định về môi trường, 23% trong số đó xả chất thải vượt quy chuẩn cho phép từ 5-12 lần. Doanh nghiệp FDI cũng chiếm 60% tổng số các doanh nghiệp xả thải vượt quy chuẩn. Trong số các doanh nghiệp FDI có 68% cho rằng tiết kiệm chi phí từ 10-15% so với đầu tư ở nước mẹ.

Nói về vấn đề này, ông Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện Quản lý Kinh tế Trung ương, cho rằng chúng ta đang chạy theo thành tích tăng trưởng GDP nên dễ dãi trong thu hút FDI, “nhập khẩu” ô nhiễm vào Việt Nam. Nhiều dự án FDI hiệu quả thấp, chỉ sử dụng tài nguyên và lao động giá rẻ nhưng vẫn nhận được nhiều ưu đãi của các tỉnh về giá đất, nước, tài nguyên, thậm chí hạ thấp tiêu chuẩn môi trường đối với dự án thuộc lĩnh vực nhuộm, luyện kim... Vì thế mà “ta chưa giàu nhưng đã ô nhiễm môi trường. Việt Nam chưa thành nước công nghiệp hóa nhưng vấn đề ô nhiễm môi trường đã rất nghiêm trọng. Mà ô nhiễm môi trường tăng sẽ kéo theo số người bệnh tăng, tỷ lệ nghỉ ốm tăng... chi phí giải quyết các vấn đề xã hội lớn," ông Doanh lo ngại.

Nhiều dự án đầu tư nước ngoài (FDI) có điểm giống nhau là hướng đến khai thác tài nguyên và nhân công giá rẻ của Việt Nam. Do đó, nếu không có cơ chế kiểm soát tốt, Việt Nam có nguy cơ trở thành một trong những nước “nhập khẩu” ô nhiễm môi trường.

Lỗi hổng chính sách quản lý môi trường: Cần được hoàn thiện

Hệ thống chính sách quản lý môi trường ở Việt Nam còn nhiều lỗ hổng từ khâu quy hoạch, phê duyệt quản lý dự án đến xử lý vi phạm.

“Chế tài xử phạt hiện còn chưa đủ sức răn đe. Đơn cử như năm 2010, cảnh sát môi trường phát hiện Công ty Pangrim xả 2.000 - 2.200 m3/ngày nước thải chưa xử lý ra môi trường trong thời gian dài nhưng công ty này chỉ bị phạt 370 triệu đồng. Trong khi đó, chi phí xử lý nước thải là 22.000 đồng/m3/tháng với số lượng nước trên là 1,2 tỷ đồng, gấp hơn 3 lần so với số tiền nộp phạt”, bà Thủy nhấn mạnh.

Theo cảnh báo của các chuyên gia quốc tế, trong tương lai nếu không kiểm soát tốt môi trường thì với mỗi 1% GDP tăng, Việt Nam sẽ thiệt hại 3% GDP do ô nhiễm. Nếu tiếp tục tình trạng này, chúng ta sẽ phải trả giá đắt cho cả hiện tại và tương lai.

Trong bối cảnh hiện nay, phải có cơ chế phối hợp để xây dựng và triển khai các chính sách phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường. Nhà nước cần có hệ thống chính sách và cơ chế quản lý theo hướng hợp nhất các mục tiêu môi trường vào kế hoạch phát triển của quốc gia, ngành và địa phương.

Ông Nguyễn Minh Đức, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, cho biết, hội nhập kinh tế quốc tế sẽ theo hướng chuyên môn hóa sản xuất. Tuy nhiên, các ngành kinh tế Việt Nam có thế mạnh lại là các ngành sử dụng nhiều tài nguyên hoặc có tác động môi trường lớn như dệt may, da giày...

Do đó, các cơ quan quản lý môi trường cần chủ động quan sát các diễn biến của xu hướng đầu tư theo ngành nghề, đồng thời tập trung nghiên cứu kỹ các biện pháp bảo vệ môi trường dành cho các ngành mà Việt Nam đang có xu hướng phát triển mạnh. Cần đưa ra các biện pháp bảo vệ môi trường phù hợp cho từng ngành với những hướng dẫn kỹ thuật về bảo vệ môi trường cụ thể.

Các chuyên gia cũng khuyến nghị, cần xây dựng hàng rào kỹ thuật đối với hàng hóa, nguyên liệu, máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ nhập vào Việt Nam, tránh biến Việt Nam thành “bãi rác công nghệ” của thế giới.
Đồng thời, nhà nước cần chủ động các biện pháp để có thể trợ giúp kỹ thuật đối với các đơn vị sản xuất trong nước để bảo đảm các mục tiêu quản lý môi trường, bảo đảm rằng hàng hóa của Việt Nam đáp ứng các tiêu chuẩn của nước nhập khẩu.

TS Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện Quản lý Kinh tế Trung ương, nhấn mạnh: “Cần điều chỉnh chính sách ưu đãi để thu hút doanh nghiệp FDI bằng tài nguyên giá rẻ, xem xét loại bỏ những chính sách ưu đãi đầu tư không cần thiết với những loại hình sản xuất hiệu quả thấp và gây tác động môi trường. Cùng với đó, tăng cường giám sát các doanh nghiệp FDI trong việc tuân thủ các tiêu chí bảo vệ môi trường ngay từ khâu thiết kế và lựa chọn công nghệ đến thi công và vận hành để tránh tình trạng những việc xảy ra như vừa qua”.

Minh Phúc (TH theo Tin Tức/VOV)

Cao Nguyên Xanh chúng tôi chuyên tư vấn môi trường, tư vấn những dịch vụ về thực hiện lập hồ sơ môi trường như báo cáo giám sát môi trường định kỳ, đề án bảo vệ môi trường hay nhiều hồ sơ pháp lý liên quan khác. Không chỉ thế, chúng tôi còn chuyên cung cấp xây dựng các hệ thống môi trường như hệ thống xử lý nước cấp, xử lý khí thải, nước thải,... Mọi chi tiết nếu doanh nghiệp có nhu cầu thực hiện hãy liên hệ ngay với công ty tư vấn môi trường Cao Nguyên Xanh theo hotline: 0938395254 để biết thêm thông tin chi tiết dịch vụ nhé. Xin cảm ơn đã theo dõi bài viết của chúng tôi.